vendredi 2 juin 2017

Radyografi evanjelizasyon an

Radyografi evanjelizasyon an se yon analiz, yon deskripsyon egzat de evanjelizasyon an (kisa li ye?). Li se yon etid sistematik sou rezon evanjelizasyon an (poukisa?), sou moun kretyen an (kiyès?), sou moun ki bezwen tande levanjil la (kiyès ki bezwen tande levanjil la?), sou kote pou kretyen an evanjelize (ki kote?), sou fason pou kretyen an evanjelize (kòman?) e sou tan kretyen an genyen pou l evanjelize (kilè?).


Konsa, radyografi evanjelizasyon an baze sou 7 kesyon sa yo :

1.      Kisa evanjelizasyon an ye ?
2.      Poukisa kretyen an dwe evanjelize ?
3.      Kiyès ki ka evanjelize ?
4.      Kiyès pou kretyen an evanjelize ?
5.      Ki kote pou kretyen an evanjelize ?
6.      Kòman pou kretyen an evanjelize ?
7.      Kilè pou kretyen an evanjelize ?

Yon vrè kretyen, yon sèvitè responsab pa ka refize evanjelize lè li fin konprann etid sa sou radyografi evanjelizasyon an.

JDE

 Avan gou

I.                  Poukisa kretyen an dwe EVANJELIZE?
                                                                                                                                                            
Se sèten si ou pa konn valè yon bagay, li pap gen enpòtans pou ou. Premye rezon ki ta dwe fè yon vrè kretyen evanjelize, se paske se gras ak li li te konvèti. Gen lòt rezon ankò si nou byen reflechi sou yo, nap dekouvri koz ki fè evanjelizasyon an neglije konsa, e nap gen plis anvi chak jou pou n fè l.

1.      Evanjelize se yon lòd 

Si ou konprann kisa dezòd ye, w ap konprann kisa yon lòd ye pi byen.  Jezi pa t jis bay disip yo lòd pou evanjelize, li te fè yo konnen rezon an (Mak 16.16). Gen yon jou li gen pou jije tout moun ki te mouri e ki pat kwè nan Li. Anplis de sa, Jezi te bay disip yo otorite (Mak 16.17) e li te pwomèt yo prezans li   jiskaske tout bagay fini (Matye 28.20b). Angwo, nou wè Lòd, Otorite, Pwoteksyon oswa akonpayman. Sa fè nou konprann kretyen ki pa vle evanjelize a pa sèlman meprize lòd Jezi, men li pa kwè nan otorite li resevwa – sil ta resevwa l deja – ak pwoteksyon Jezi.

Pa evanjelize se dezobeyisans – sitou si kretyen gen kapasite pou fè sa – e tout dezobeyisans se peche (1 Jan 3.4). Evanjelizasyon an se yon lòd, tout kretyen dwe fèl.  Jak di: « Moun ki pa fè byen li konnen li gen pou l fè peche » (Jak 4.17). Souvan nou plis kritike moun kap fè sa ki pa bon, men nou pa wè peche nap fè tou. Si evanjelizasyon an la pou sove moun ki pa kwè nan Bondye, se yon byen li ye.  Bib la pa manke ankouraje nou fè sa ki byen.


2.      Evanjelize se yon privilèj

Evanjelize se yon privilèj paske antanke pechè, ou pa ta dwe ap travay pou yon Bondye ki Sen. Bondye gen pouvwa pou li fè travay li san èd moun. Dayè, li pat mande lòm pyès konsèy pou li te fè syèl ak tè a. Anplis, lòm pat ko menm egziste lè Bondye tap kreye tout bagay. Lòm vin jwenn tout bagay nan plas yo (Jenèz 1-2). Nan Jenèz 2.26, Bib la di : « Ann fè moun ». Se jis aprè Bondye te fin kreye tout bagay ke li te di sa. Li te voye pwòp Pitit li vin mouri pou lòm. Malgre sa, Pitit la te di : « Papa, padone yo. Yo pa konnen sa y’ap fè » (Lik 23.34) Se vre yo pat konprann paske pi devan anpil ladan yo ta pral rekonèt peche yo (Travay 2.36).

Evanjelize se yon privilèj, paske Bondye chwazi nou malgre peche nou. Refize evanjelize, se meprize yon si gran privilèj. Eske w pa tap kontan si yon prezidan oswa yon nonm rich ta pran w kòm delege pou rekonsilye li ak ènmi li yo ? Menm jan an, fòk ou kontan tou dèske ou se delege nan rekonsilyasyon Bondye ak lemond (Women 5.11;11.15).


3.      Evanjelizasyon an enpòtan 

Evanjelizasyon an enpòtan paske se yon mwayen ke Bondye itilize pou revele plan li ak tout moun (Travay 2.14-3). Li se youn nan prèv ke Bondye renmen lòm anpil. Li te ka chwazi kite nou viv jan nou vle san avize nou de sa ki pral rive aprè lanmò. Lè sa a, nou te ka wè l mal. Men li fè nou konnen sa ki pral rive nan dènye tan yo (Matye 24), yon fason pou nou pa di nou pat konnen. Jezi te di : « Mwen di nou sa davans » (Matye 24.25). Si premye disip yo te dezobeyi, nou pa tap sove jodi a. Ebyen, se sa ki rive tou lè nou pa vle ale nan tout ti kwen kote moun pa rive fasil yo pou n simen pawòl la. Evanjelizasyon an enpòtan paske lap fè pechè a delivre anba pouvwa peche, e konsa, lap evite lanfè. Yon zanmi Doktè Lyman Beecher te mande li yon jou : « Doktè, ki pi bèl bagay ki genyen nan lemond?” Li reponn: “Se pa teoloji, ni se pa diskisyon san sans, men se chache nanm pou Kris ». Deklarasyon sa pa diferan de sa Jezi di : « Kisa sa ta sèvi yon moun pou l ta genyen lemond antye si’l pèdi lavi li ? » (Matye 16.26). Se donk enpòtan.


4.      Evanjelizasyon an se yon ijans

Evanjelizasyon an pa sèlman enpòtan, men  li mande prese prese paske pyès moun pap ka repanti aprè lanmò (Revelasyon 20.12-15), tandike tout moun gen pou mouri (Women 6.23). Pou sa, evanjelize se yon ijans. Neglije fè li, se bay Satan avantaj pou l gen plis moun. Ijans evanjelizasyon an dwe fè nou reflechi e aji rapid pou li pa twò ta pou enkredil yo.

5.      Rekòt la anpil

Rekòt la nan Matye 9.37 la se foul moun yo. Nan tan pa nou koulye a, se tout moun yo ki deyò a, tankou : moun nan bann rara, nan kanaval, nan regenay ; moun kap sèvi dyab,  vann kò yo e pran tout kalite plezi. Chak lè ou remake yon foul moun kap rejwi nan plezi mond sa a, konnen ke ou dwe aji paske ou la pou ramase rekòt la pou Kris.

6.      Manke travayè

Travayè yo nan rekòt la se disip Kris yo. An reyalite, lè Jezi te di sa a, pat ko gen anpil disip (Matye 9.38). Men depi nan Fèt Pannkot la, rekòt la te kòmanse. Apot yo te rekòlte 3mil nanm pou Kris. Jodi a, nap mande èske se paske moun ki Legliz yo pa disip Kris ki fè yo pa vle evanjelize. Avan Jezi te voye disip yo, li te chwazi yo (Jan 15.16) e fòme yo (Matye 4.19). Malgre anpil kretyen konnen ke se Bondye ki te chwazi yo, yo pa sispann refize evanjelize. Eske se paske yo poko gen fòmasyon pou sa ? Si wi, poukisa yo pa jwenn e kilès ki la pou fè sa? Sinon, twazyèm lòd nan misyon an pa respekte : « Montre yo pou yo obsève tout sa mwen te ban nou lòd fè » (Matye 28.20a).

Lè yon moun fin konvèti, li batize, li pa fin kretyen pou sa. De premye lòd yo pèsonèl paske se moun lan ki pou deside kwè, epi resevwa batèm. Men kanta pou anseye a, se devwa disip-anseyan yo ki pou fèl. Se sa ki fè, lè yon moun ki fin konvèti e batize, li pa fè anyen nan Legliz la, se yon pwoblèm.  Kòman yon moun fè angaje l pou swiv Kris e pou l pa gen oswa jwenn anyen pou fè? Sa plis sanble li pa angaje vre paske pa gen kwaze bra nan Legliz Kris la, tout manm yo se sèvitè, fòk yo sèvi Bondye.

Gen 3 dimansyon nan sèvis kretyen an:
1.      Sèvi Bondye (adorasyon)
2.      Sèvi manm Legliz la (edifikasyon)
3.      Sèvi lemond (evanjelizasyon)

Yon kretyen ki pap travay pa gen plas nan fanmi Kris la. Li tankou yon ti moun san papa oswa yon etranje.










Yon lot Ayit posib!

Ekri se yon melanj pasyon, emosyon, santiman, panse ki chita sou bout papye ki bay lespwa. Ekri ka ede moun chanje vi yo. Sa pèmèt anpil moun enspire pou ekri istwa pa yo, pou poze wòch pa yo nan fondasyon chanjman tèt yo, chanjman kominote yo, pou n pa di chanjman mond lan. Tout enpòtans ekri se nan lekti. Gen moun ki renmen ekri, gen lòt ki renmen fè lekti.

“Yon lòt Ayiti posib” se sa anpil ayisyen toujou ap repete, vrè patriyòt yo toujou kwè menm pitit pitit yo ap gen chans viv gran jou sa a. Anpil fwa nou panse sa men nou pa fè sa nou panse yo tounen angrè pou fè branch lespwa pouse, e grenn revolisyon mantal nou jèmen.

Nou di timoun jodi granmoun demen, men kisa n fè pou n ede yo? Si pa gen ankadreman, demen sa p ap janm miyò. Se nan lide sa a “Jeunesse et Lecture”, nan tèt kole ak direksyon Institution Mixte Pédagogique Léonard (Ecole Dabalor), te panche pou yo ankadre jèn elèv sa yo ki vle fè tande vwa yo paske yo kwè “Yon lòt Ayiti posib”.

Si timoun sa yo ki pa gen twòp eksperyans mete tout devouman pou yo chache konnen e reflechi sou pwoblèm sosyete a ap konfwonte, alewè pou moun k ap sibi reyalite a. Kidonk, se yon chans nou jwenn pou n tande yo e aplike sa yo di.

Si yo menm ki piti, yo chwazi fè gwo pa sa, nou menm ki devanse yo, fòk nou wè nesesite pou n fè plis toujou. Sa rete ak nou pou n ede yo, eseye analize sa yo ekri, antre nan panse yo epi aplike sa ki posib yo.

« Yon lòt Ayiti posib » si nou fè tout sa ki posib pou nou kenbe jenès la nan sa ki pozitif. Tout sa nou panse ka tounen reyalite. Si nou panse l, nou reve l, nou ka fè l.

Annou ede jèn yo wè Ayiti yo reve a posib !
Wi, yon lòt Ayiti posib !

Lubérisse Katicha
Powetès
Bibliyografi

Ko-otè rekèy Eclosion du Cœur 
Randevou ak lavi
Decouvrir le potentiel d'une femme


Avan gou


YON TI KONSYANS

Poukisa Ayiti pa ka grandi?
Eske se paske nou twò piti
Oubyen se pwoblèm peyi ?

Moun k ap travay pa janm satisfè
Ti malere ap redi pot chay nan mache anfè
Poutan se pou ogmante mizè

Leta di l ap mande èd nan peyi etranje
Poutan se zafè yo y ap regle
Peyi a pa janm vanse

Nou di nou gen endepandans
Epi lè n ap gade nou wè n sou depandans
Ayisyen, annou pran konsyans !

Li lè li tan pou n viv nan diyite
Pou lòt peyi sispann pase n anba pye
Se pou n respekte deviz nou ki baze sou linite


 Désulmé Ronaldinia, 8e A.F

PRAN DESTEN NOU AN MEN

Ayiti se yon peyi solèy
Kote ki gen anpil mèvèy
Yo vle kraze l tankou boutèy
Paske anpil nan nou gen gwo lògèy

Nou menm ayisyen
Pouki nou toujou ap goumen ?
Sa fè nou pa janm ka byen
Nou kite peyi a fin dechennen

Peyi nou bezwen chanjman
Tipa tipa, nou ka chanje chak depatman
Ayisyen, li lè li tan
Pou n ap mache sou wout devlopman


 Estiverne Rodberson, Segondè 1

EDIKASYON

Yon timoun ki pa jwenn bon edikasyon
Se kòmsi li fè maladi opresyon
An Ayiti, nou gen anpil tan n ap goumen
Nou pa jwenn moun pou lonje n lanmen

Elèv yo ap fè efò pou yo rive
Men anpil nan yo echwe
Edikasyon an Ayiti pa gen onètete
Se sa k fè anpil elèv ap viv nan egare

An nou bay edikasyon respè
Se li ki ka fè n viv nan lapè
Edikasyon bay timoun valè
E li ka fè n gen yon demen meyè


 Thélius Wetsmender, 7e A. F

AYITI KA CHANJE

Ayiti ka chanje
Paske se pa konsa l te ye
Sa pou nou chache
Se viv nan linite

Inite ka fè anpil bagay
Li ka ede n sot nan soufrans
Li ka met atè anpil gwo chay
Li ka fè n evite maltretans

Ayiti ka chanje si nou pran konsyans
Si moun k ap dirije l yo gen bon sans
Ann pa kite lòt peyi maltrete nou
Annou viv nan lanmou


 Joseph Mitchelson, 9e A.F


Zel nanm pou vole libelibè!

Eske tout moun ge libète pou yo ekri ? Eske li fasil pou yon moun ekri sa li santi ? Eske gen yon metòd pou yon moun ekri santiman li ? Ekri se yon aktivite ki mande anpil konsantrasyon ak kapasite pou senplifye konpleksite egzistans la.

Lè yon moun deside ekri sou yon sijè oswa eksprime li nan yon domèn, lid we jwenn yon mote ki pou pèmèt li mete yon mekanis anplas pou li ka byen estriktire panse li. Yon mote ki pou motive l ekri sa li we, sa li santi, jan li santi l nan yon demach pou pote limyè nan sosyete l ap grandi a.
Se nan optik sa, Zèl Nanm, yon rekèy tèks, ap ede w konprann anpil bagay sou sans lavi, sou moun ki nan antouraj ou, sou relasyon santimantal, espirityèl e kap pèmèt ou grandi chak jou.
Menm jan Victor Lvovitch Kibaltchichk di: « Moun k ap pale, moun k ap ekri se yon moun k ap pale pou tout moun kip a gen vwa ».
Se konsa Jérôme Dorsonne Emerson fè nou santi a chak fwa nou tounen yon paj nan rekèy tèks sa a. Zèl Nanm gen pou misyon montre tout moun libète yo genyen pou eksprime yo nan tout domèn.
Li montre nou tou pasyon otè a genyen pou motive jenès la e menm granmoun yo tou pou y opa janm abandone, pou yo toujou wè bon kote ki genyen nan tout bagay malgre moman difisil yo.
Zèv sa a adrese ak tout moun ki deside chwazi grandi nan sans pozitif e ki vle eksplwate libète yo genyen pou pale libelibè nan tout domèn ki entèrese yo.
Bon lekti ! Bon vwayaj !

Sterluz de Payen
Montréal, Canada
DEC en Cinéma

Uquam, en Sciences Politiques

Avan gou

Lè yap pale w mal paske w ap mal pase, 
Se pa joure pou w joure 
Ni eseye defann ou 
Ni bay detay sou rezon k fè sa 
Ni al plenyen bay zanmi.

Jis fè yon ti reflechi 
Sou vrè rezon ki lakoz sa
Si se paske w vle kenbe diyite w
Paske w ap pran pasyans 
Paske w pa nan fè wè 
Paske w pa nan konkirans 
Ou mèt kite yo pale
Paske lè w pral byen pase a 
Se yo ki pral temwanye pou ou 
Se yo ki pral di men kòman sa te ye 
Se yo ki pral sezi
E lè sa, yo va konprann 
Moun ou ye a, se pa sa yo wè jodi 
Moun ou ye a, se pa sa moun di de ou 
Moun ou ye a, se pa sa lòt moun vle w ye
Moun ou ye a vo plis ke lò
Moun ou ye a vo plis ke byen materyèl 
Moun ou ye a vo plis ke kritik
Kou lòt la te di: 
Mesye, jodi a kritik ou yo devanm 
Men talè konsa yo gen pou dèyè m
Kite kritik yo pouse w devan 
Kite kritik yo fè pwomosyon pou ou 
Kite kritik yo evalye travay ou
Kite kritik yo fòme karaktè w
Mande Bondye pou l bay enmi w lan fòs 
Pou l ka ede w kenbe mach ou 
Pou l ka ede w respekte tèt ou 
Pou l ka ede w fè siksè nan fè efò.
Plis tande, plis sajès, plis siksè.

JDE

Grandi nan lespri ak Waldens!


Nou pa gen twòp tan pou n okipe ti detay k ap fin detwi lavi nou. Nou pito pase tan nou ap kalkile gwo lavi poutan zenglen lespwa te ka konstwi vrè vi nou bezwen an. Yo toujou di mache chache pa dòmi san soupe, men pou dat n ap chache nou pa twouve, ta sanble pa gen anyen sou chimen nou. Poutan si nou te byen tranpe nanm nou nan medite sou ti pawòl gwo zotobre pa janm pran tan diskite, nou t ap wè kòman solèy lavi t ap klere kè nou.


Nou fèt, nou chita, nou rale, nou kanpe, nou mache e nou pale. Se sis nan etap ki fè n konnen kòman n grandi. Gen nan nou ki grandi nan mizè, lòt ki grandi nan richès e lòt ankò ki grandi nan restavèk. Gen biznis ki grandi, lekòl ki grandi e legliz ki grandi. E atout n ap grandi, gen nan nou ki toujou rete timoun. Timoun nan lespri, timoun nan ekri rèv ak kreyon, timoun nan dekri zèv chak sezon. Nou vin wo, nou gra, nou chanje, nou fè eksperyans ki montre vrè figi lavi. 

Bouch ki oze di l renmen w, se li ki madichonnen w. Men ki lonje pou retire w nan labou se li ki pouse w nan dife. Nou pale, nou sou. Nou pale, nou dou. Nou pale, nou ranse tou. Nou di sa k fè zizye nou plezi pandan kè n pa sispann kondane nou. Sou tablo legzistans, pwofesè ap ekri moso pawòl, ti pawòl ki ekri ak gran karaktè pou nouri lespri k ap nyènyè dèyè lèt pèpè.

Se nan lide pou ede n grandi, Waldens Constant, k ap grandi, te kite lespri l tande bri silans. Bon son, bon mizik, bèl amoni, bèl djaz pou fè lespri danse. Pase paj, karese fèy nan yon mond kote chak mo, chak fraz pote bon vitamin pou revitalize tèt kap bouske libète. Si w gen nawè, w ap wè avan l fè klè.

JDE

Avan gou

~1~
Nap inyore moun ki renmen nou yo men nou renmen moun kap inyore nou yo. Nou blese moun ki renmen nou yo men nou renmen moun kap blese nou yo.
~2~
Dèfwa MADANM ou konn ap baw move jan. Se paske li nan kont ak MENAJ li.
~3~
Ase souvan, se sèlman 10segond aprè nou fin remèt fèy egzamen an ke nou rann nou kont de erè nou fè a alòske egzamen an te gen 3h d tan nan men nou.
~4~
Lè yon moun jalou, se pa sa l wè a kap fèl soufri. Se sa l panse a, sa l imajine a.
~ 5 ~
Pa tris AKOZ de yon moun ki abandone w. Tris POU moun nan pito paske li abandone yon moun ki pa tap janm abandonel.
~ 6 ~
Si yon moun deside montrew VRÈ KOULÈ li, ou menm pa al eseye repentire l.
~7~
SIKSÈ fè mal tou lè w pa gen yon moun ou renmen ki bò kotew pou felisitew e ECHÈK sanble bèl tou lè w gen yon moun ou renmen kap sipòte w.
~8~
Dèfwa pito w fè sanblan Kèw kontan paske si w kite lèzòm konn pwoblèm ou, yap chèche mete sou li toujou pou yo ka gen plis bagay pou yo ri.
~9~
Lè w nan yon relasyon, sèl moun ou gen pou w pwouve yon bagay se moun ou avèl la. Ou pa dwe pèsonn lòt moun eksplikasyon.
~10~
RESPEKTE sila yo ki jwenn tan pou ou malgre orè yo chaje, men RENMEN sila yo ki pa janm nan gade orè yo lè ou bezwen yo.


Sadaina et Katicha à coeur ouvert!

L’écriture en soi est une conquête de la noblesse, une quête du plaisir tout comme la lecture. Elle est désir faite chair dans une danse frénétique des doigts sur des pages muettes devenant par là même expressives.

L’écriture, complètement confondue dans la poésie, est source délibérative des pulsions maintes fois refoulées par des « surnoi » de tout genre. Elle est l’accomplissement d’une volonté de puissance qui se veut unique et tout à la fois, qui se distingue de l’Autre et qui s’approprie de son « moi » également. La poésie, c’est une expérience qui élève l’âme et la porte aux portes du sublime. La poésie, dans ses multiples formes et expressions, est faite pour transcender l’âme humaine.

C’est cette expérience de grandeur et de noblesse que partagent ces deux jeunes liancourtoises qui n’ont pas beaucoup d’expérience, mais à qui le talent et la muse ne font pas défaut. Elles veulent intégrer ce cercle en mouvement qu’est la poésie pour y laisser leur trace. Elles ont beaucoup de chemins à parcourir, mais le talent est là. Elles n’ont qu’à creuser comme on creuse les mines d’argent, pour en trouver la puissance et la fluidité. Elles veulent porter la voix de tout un ensemble de vérités et de réalités. Elles ont besoin de beaucoup d’encadrement et de soutien pour arriver à leur but.

Trop de jeunes sont fauchés par le temps, par l’indifférence de leurs semblables, et par le mépris des autres. Quand la braise du progrès tend vers une émancipation explosive pour épouser une flamme ardente, il lui faut de la brise et même de la splendide et sublime tempête de l’encourageement pour continuer à éclairer les autres.

Lire pour écrire et écrire pour décrire la vie et ses couleurs, c’est le rêve et le choix de ces deux jeunes filles qui attendent le support de tout un chacun dans l’accomplissement de leur idéal. Enfin, la littérature est le choix que font les autres pour nous aider à faire les nôtres, à les sonder, a les apprécier et à les rendre meilleurs. C’est ce choix, ce noble choix que font ces deux jeunes que je vous invite à découvrir, à connaître, à apprécier, à critiquer et surtout à aider.

Bonne lecture !


Jethro Antoine

Extrait

Paysage

J’aime contempler la rosée tombée
Comme les maillons d’un collier
Sur l’herbe verte de mon jardin
Dans l’élégance des matins

J’aime admirer le ciel sans nuage
J’aime aussi entendre l’orage
Qui me ramène les pieds sur terre
Dans l’extase de cet univers

J’aime voir tomber la pluie
De son refrain, je me réjouis
J’aime contempler les fleurs s’épanouir
Et aussi les arbres grandir

J’aime l’odeur de la terre mouillée
Beaucoup plus que celle du café
Par dessus tous les chants des oiseaux
Et le vent frôlant ma peau

Edgard Sadaina

Ma vie

Ma vie n’est pas fille du hasard
Ma vie, œuvre de Dieu !
Elle est une grande histoire
Qui trace ses pas
Dans les pages d’un grand livre
Ma vie est cette merveille qui reflète Dieu
Elle est complexe, ma vie,
dans sa simplicité
Elle est unique,
Elle est ce miracle qui ne s’opère qu’une seule fois.

Katicha Luberisse